Eat Healty, Fight Back

Ervaringen met boulimia


Interview met Thea


Persoonsgegevens

Naam: Thea
Leeftijd: 54
Burgerlijke staat: getrouwd
Woonsituatie: met haar man, kinderen zijn uit huis
Opleidingsniveau: HBO
Werk: beeldhouwster

Wanneer is je eetstoornis begonnen?

"Het is begonnen toen ik 19 jaar was en op kamers ging wonen in Groningen. Ik kwam uit een heel beschermd milieu en ben kopje onder gegaan. Ik deed fysiotherapie, wat toentertijd nog een avondopleiding was, en wist niet wat ik met al mijn vrije tijd moest. Ik was verlegen en vond het moeilijk om contact te leggen. Ik vereenzaamde. Om de leegte te vullen ging ik eten. In het studentenhuis waar ik woonde, woonde ook een meisje waarvan ik nu weet dat ze een eetverslaving had. Door haar ben ik in aanraking gekomen met laxeermiddelen, daar was ik zelf waarschijnlijk nooit opgekomen. Ze zei dat als je die pillen slikte, je veel minder snel dik werd. Dat is eigenlijk het begin geweest van een vicieuze cirkel."

Hebben eten, gewicht en uiterlijk al eerder in je leven een belangrijke rol gespeeld?

"Ja, vroeger bij ons thuis stond eten voor gezelligheid en warmte. Mijn opa was bakker en lekker eten was belangrijk. We hadden ook altijd het beste van het beste in huis. Als ik terugdenk is eten al eerder een uitlaatklep voor me geweest. Ik heb het altijd gezien als een vorm van troost en beloning.

Mijn moeder heeft altijd veel energie gestopt in het klaarmaken van maaltijden, maar ze was er verder niet ongezond mee bezig. Wel speelde uiterlijk een grote rol voor haar. Hoe je eruit zag, hoeveel geld je had en of je erbij hoorde waren belangrijke thema's. Wij moesten er dan ook altijd vooral mooi uitzien. Wat betreft mijn zussen, mijn ene zus heeft wel gerommeld met eten en mijn andere zus heeft heel lang veel gerookt en hield wel van een glas wijn. Ik denk dat we binnen ons gezin niet echt geleerd hebben om om te gaan met emoties. We hebben allemaal onze eigen manier gevonden om de dingen die we moeilijk vonden te hanteren, voor mij was dat lange tijd eten.

Op de middelbare school ben ik in de vierde klas begonnen met lijnen. Iedereen was bezig met de lijn en ik was erg onzeker en gevoelig daarvoor. Er werd veel gepraat over wat mooi was en wat niet, en wie dik was en wie niet. Ik was helemaal niet dik, maar dacht dat als ik slanker zou zijn, ik dan ook aantrekkelijker en zekerder zou zijn. Dus het ging spelen."

Wat maakte jou denk je gevoelig voor het ontwikkelen van eetproblemen?

"Ik denk dat die gevoeligheid deels in je karakter ligt. Dat gecombineerd met mijn onzekerheid maakte dat wat anderen van me vonden heel belangrijk was. Als ik naar mijn dochter kijk, denk ik: o wat heerlijk! Uiterlijk en gewicht vindt zij helemaal niet belangrijk. Ze accepteert haar lichaam en is niet afhankelijk van de waardering van anderen.

Voor een ander deel denk ik dat het ook veel met opvoeding te maken heeft. Als ik terugkijk naar hoe ik ben opgevoed, dan valt het me op dat mijn moeder met name de dingen benadrukte die niet goed genoeg waren. Ik denk dat dit een negatief effect heeft gehad op mijn gevoel van eigenwaarde. Verder denk ik dat het tijdens je opvoeding belangrijk is om te leren dat je gevoelens er mogen zijn en dat je erover mag praten. Bij ons thuis gebeurde dat eigenlijk niet. Beide ouders hadden dat niet geleerd. Ik heb altijd het gevoel gehad dat ik het alleen moest doen, ik kon er thuis niet mee aankomen. Bij ons was het motto meer: slikken en weer doorgaan. Niet zeuren. We mochten bijvoorbeeld al niet eens chagrijnig zijn. Mijn moeder wist niet hoe ze daarmee om moest gaan, dus moesten we het wegstoppen. Uiteraard heeft dit ook wel met de tijdsgeest te maken. Nu is men over het algemeen veel opener geworden."

Hoe heeft je eetstoornis zich vanaf je 19e jaar ontwikkeld?

"De eerste twee jaar heb ik er alleen mee gevochten. Ik kon mijn probleem niet accepteren en veroordeelde mezelf er erg voor. Daar werd het helaas alleen maar erger van. Op mijn 21e heb ik voor het eerst hulp gezocht, omdat ik het gevoel had dat ik er geen controle meer over had. Het was echt een verslaving geworden; ik wilde er heel graag mee stoppen, maar het lukte me gewoon niet om ervan af te komen. Ik had destijds een paar keer per week een eetbui, waarna ik het eten compenseerde door het gebruik van laxeermiddelen.

Tussendoor had ik ook wel periodes waarin ik heel gezond at. Ik schreef toen veel in dagboeken waarin ik alles wat ik at bijhield. Daarin was ook duidelijk te zien dat er voor mij een verband bestond tussen ‘slank zijn' en ‘gelukkig zijn'. Ook dacht ik dat ik sterk was als ik niet at. En als ik wel at voelde ik me zwak en een mislukkeling. Als je een eetstoornis hebt haal je jezelf vreselijk onderuit. Ik had ontzettend veel last van mijn eetverslaving en voelde me er doodongelukkig onder.

Ik ben toen naar de huisarts gegaan, die er niets van afwist en me niet begreep. Later ben ik bij het Academisch Ziekenhuis in Groningen terechtgekomen, bij twee aardige psychologen. Daar werd mijn eetprobleem herkend en erkend, wat echt een opluchting voor me was. Eindelijk zou ik ermee geholpen worden. De therapie die volgde heeft een proces van persoonlijke ontwikkeling in gang gezet. In die periode ontdekte ik waar mijn eetgedrag symbool voor stond. Ik had me nooit gerealiseerd dat het diende om om te gaan met emoties en tegenslagen. Ik ben een tijd in therapie geweest, tot het moment dat mijn huidige man (we waren toen al samen) moest verhuizen voor zijn werk. Ik ben toen gestopt met de behandeling, omdat ik ‘niet alleen achter wilde blijven'. Achteraf was dat niet zo'n handig moment, omdat we in de therapie net op het punt zaten dat er allerlei dingen boven kwamen. Dat was erg confronterend. In de tijd na de verhuizing had ik dan ook veel last van angsten. Mijn eetverslaving is toen drie keer zo hard teruggekomen. Later ben ik weer hulp gaan zoeken. Mijn eetstoornis heeft lang geduurd. Uiteindelijk was ik er in 2002 van af."

Hoe ben je van je eetstoornis afgekomen en wat heeft je daarbij geholpen?

"Het is geleidelijk gegaan. Door de verschillende therapievormen en allerlei cursussen en opleidingen ben ik meer gaan praten en leerde ik steeds beter het verband te leggen tussen mijn emoties en mijn eetgedrag. Stukje bij beetje kreeg ik meer grip op wat er gebeurde en de eetbuien kwamen steeds minder vaak voor. Ook ben ik door de therapieën vriendelijker en milder voor mezelf geworden. En geleidelijk aan kreeg ik meer zelfvertrouwen.

Wat me verder heeft geholpen is het volgen van een vast eetpatroon, dat ik zelf had opgesteld. Als ik me daaraan hield voelde ik me veilig en hoefde ik niet zo met eten bezig te zijn. In dat eetpatroon had ik expres geen suiker opgenomen, zoals zoet beleg. Ik ben ervan overtuigd dat suiker ook fysiek verslavend is. Nog steeds merk ik dat als ik me niet goed voel, ik dan geen suiker moet eten. Er zit toch iets in waardoor je lichaam om meer gaat vragen en dat is op zo'n moment niet handig en het helpt me ook niet. Vanuit dit vaste patroon ben ik steeds meer gewoon gaan eten. Zo kwamen er op een gegeven moment tussendoortjes bij en weer later ging ik bijvoorbeeld ook wel buiten de deur eten.

Sociale contacten speelden ook een belangrijke rol bij mijn herstel. Op een gegeven moment zag ik bijvoorbeeld dat mijn kinderen merkten dat ik nooit meesnoepte. Dat vond ik vervelend, want ik vond het ongezellig. Ik wilde graag gewoon meedoen, erbij horen. Ik ben toen steeds meer dingen mee gaan doen, zoals ook een tosti eten tussen het winkelen door. Langzaamaan leerde ik dat dat wel ‘mocht'; het heeft heel lang als overtreding gevoeld.

Eén van de belangrijkste inzichten die ik heb verworven wordt uitgebreid beschreven in de boeken van Geneen Rolth. Zij zegt dat mensen het gewend zijn om te vluchten voor dingen waar ze moeilijk mee om kunnen gaan en dat eten zo'n vluchtweg kan zijn. Het is belangrijk om op zoek te gaan naar de achterliggende reden en hiermee aan de slag te gaan. Volgens haar heb je met een eetstoornis eigenlijk een prachtig signaal in handen, dat jou laat zien dat er dingen niet goed gaan. Een eetprobleem is in dat opzicht hét middel voor persoonlijke groei."

Hoe ga je nu met eten om?

"Ik besteed veel geld aan eten, aan gezond eten. Dat is iets positiefs dat ik van huis uit heb meegekregen. Die trek in zoetigheid is er soms nog wel, maar minder. Ook kan ik er nu beter mee omgaan. Als ik nu bijvoorbeeld een keer Swirl's eet, die barsten van de suiker, dan heb ik de eerste twee uur daarna ontzettende cravings. Dan zorg ik dat ik bezig blijf om mezelf af te leiden. Ik heb geleerd dat die fysieke drang, die ervoor zorgt dat je meer wilt, vanzelf weer zakt. Ik vermijd dat gevoel niet meer en eet op verjaardagen ook gewoon weer een stuk taart. De gezelligheid leidt me in eerste instantie af van de drang om meer te willen eten en vervolgens, als de drang weggeëbd is, helpt het me het eten zelfs te vergeten. Ik kan nu echt van het gezelschap genieten in plaats van alleen maar met eten bezig te zijn."

Heb je nog wel eens dat je eetstoornis op de loer ligt en zo ja, hoe ga je daar dan mee om?

"Mijn eetgedrag is nu een keuze, vroeger overkwam het me. Als ik nu meer ga eten, of een obsessieve drang daartoe voel, zie ik dat als een teken dat er iets aan de hand is. Het werkt voor mij signalerend en het helpt me om stil te staan bij gebeurtenissen en mijn gevoelens daarover. Nog steeds gebruik ik eten wel eens als troost, maar daar kan ik dan wel bewust voor kiezen. En ik denk dat ik daarmee ook niet meer anders ben dan veel andere mensen. Op zo'n moment vind ik het ook wel goed. Ik ben daarin duidelijk milder tegenover mezelf geworden en ik geniet nu dan ook van dat stuk chocola. Aan het feit dat ik me de volgende dag niet schuldig voel, merk ik dat ik geen eetstoornis meer heb."

Zijn er nog dingen die je lastig blijft vinden?

"Ja, zeker. Ik heb bijvoorbeeld nog steeds die gedachten, dat ik niet goed of aardig genoeg ben. Ik vind het nog steeds moeilijk om confrontaties aan te gaan en voor mezelf op te komen. Inmiddels kan ik wel door middel van een brief of per telefoon iets aangeven, maar van persoon tot persoon vind ik dat nog steeds heel lastig. Ik hoef van mezelf niet een superassertief persoon te worden, zo zit ik gewoon niet in elkaar. Maar ik vind het wel fijn om te zien dat ik nu zelfs ook al op het moment zelf kan merken als iets me niet lekker zit, terwijl ik dat voorheen nooit doorhad of pas achteraf. Daarin zie ik wel groei; het komt steeds dichterbij. De reactie die het bij mij teweegbrengt is veel bewuster en ik kan er vaker wat mee doen.

Wat ik ook nog steeds lastig vind is dat ik nu rationeel gezien weet dat ik het één en ander in mijn mars heb, maar er gevoelsmatig nog altijd aan twijfel. Ik heb bijvoorbeeld trainingen gegeven en mensen gecoacht, waarvan ik weet dat het me goed afging, maar er blijft een soort splitsing bestaan tussen mijn ratio en mijn gevoel. Dat is eigenlijk best bizar, maar ik krijg het nog steeds niet bij elkaar. Je ziet het bijvoorbeeld terug in mijn beeldhouwwerk. Ik maak beelden en dat gaat prima, daar geniet ik enorm van. Ik ben ook blij met wat ik maak en de beelden verkopen. Het concreet geld ervoor vragen vind ik echter nog heel lastig. Dan merk ik dat ik het nog steeds heel moeilijk vind mezelf op waarde te schatten.

Tenslotte vind ik het leggen van nieuwe contacten vaak nog spannend. Ik heb geleerd om aan te voelen wat een ander van me wil. En daar pas ik me dan aan aan. Vaak maak ik mezelf kleiner ten opzichte van andere mensen, maar soms heb ik het ook wel andersom. Het draait om geaccepteerd worden, zodat ik me veilig kan voelen. Zo gauw ik merk dat mensen op mij gaan leunen, dan voel ik mezelf groeien. Dan stap ik als het ware over mezelf heen en doe ik dingen die ik uit mezelf nooit zou doen. Het positieve daaraan is dat ik heb ontdekt dat ik een hoop blijk te kunnen. Ik ben nog steeds veel aan het vergelijken en me aan het aanpassen. Alleen bij goede vriendinnen voel ik me vrij en dat vind ik heel prettig. Daar hoef ik niets op te houden en kan ik mezelf gewoon laten zien zoals ik ben. Dan voel ik me ook echt veilig."

Wat heeft je eetstoornis en het overwinnen ervan je opgeleverd?

"Ik heb door mijn eetproblemen ontzettend veel geleerd. Misschien had ik dat liever op een andere manier gedaan, maar het maakt me wel tot wie ik nu ben. Door de diepe dalen die ik heb gekend heb ik nu ook meer begrip voor andere mensen gekregen. Ik zal niet snel mensen aan de kant schuiven; je weet niet wat ze hebben meegemaakt. Ik kan mensen veel ruimte bieden. Uiteraard kan dat ook een valkuil zijn, omdat ik vergeet voor mezelf te zorgen en mijn grenzen niet op tijd aangeef. Maar de diepe dalen hebben me ook sterker gemaakt. Ondanks alle onzekerheden die ik nog steeds heb, weet ik nu ook dat ik niet snel meer echt onderuit ga."

Als Featback eerder had bestaan, zou je er dan gebruik van hebben gemaakt?

"Aan de ene kant denk ik het niet. Persoonlijk contact is voor mij heel belangrijk en ik denk dat ik dat bij een online programma zou missen. Bovendien kun je altijd sjoemelen met de gegevens die je invult. Als mensen lijden aan een eetstoornis houden ze zichzelf voortdurend voor de gek, dus waarom dán ook niet, vraag ik me af. Ik weet dat ik dat zou kunnen doen. Aan de andere kant denk ik dat Featback misschien net dat duwtje in de rug zou kunnen zijn dat iemand kan aanzetten tot een volgende stap in de goede richting. Als ik er verder over nadenk dat ik dat ik het toch wel geprobeerd zou hebben. Ik deed immers ook iedere test die voorbij kwam om te kijken of ik een eetstoornis had of niet."

Waarom ben je als ervaringsdeskundige aan het werk gegaan?

"Ik heb ooit gekozen voor het moederschap en niet voor een carrière. Nu mijn kinderen uit huis zijn wil ik graag iets doen waardoor ik het gevoel krijg dat ik er toe doe. En als er één plek is waar ik wat te bieden heb, dan is dat wel op het gebied van eetstoornissen. Ik hoop mensen te kunnen helpen om weer wat vertrouwen in henzelf en de toekomst te krijgen. En ze te kunnen motiveren om aan hun (eet)problemen te blijven werken, stapje voor stapje, ook al duurt het langer dan ze zouden willen. Zelf ben ik het levende bewijs dat je de verslaving helemaal achter je kunt laten en je weer kunt richten op anderen en op de dingen die je graag doet."

 
Manja Cheng | 3 maart 2011 15:01 | 0 reacties | Reageer!

Reageer op dit bericht


Je reactie wordt eerst gechecked door een moderator voordat deze geplaatst wordt!

Je naam :
Je E-mail adres : (optioneel, wordt niet getoond)
Website : (optioneel)
Wat wil je kwijt? :
CAPTCHA Image
Ik kan de code niet lezen
Letters hierboven :