Eat Healty, Fight Back

Ervaringen met anorexia


Interview met Sander


Persoonsgegevens

Naam: Sander
Leeftijd: 21
Burgerlijke status: single
Woonsituatie: op zichzelf
Opleidingsniveau: HBO
Studie/werk: Animator in een kidsplayground

Wanneer is je eetstoornis ontstaan?

"Het begon toen ik in de tweede klas van de middelbare school zat, ik was toen een jaar of veertien. Ik kwam in de puberteit en natuurlijkerwijs begon mijn lichaam te veranderen. Toen ik op een dag op de weegschaal stond, zag ik dat ik 59,5 kilo woog. Ik was toentertijd helemaal niet dik, maar ik vond het getal heel zwaar klinken. En zwaarder worden associeerde ik met dikker worden. Aangezien ik absoluut niet dik wilde worden, mocht ik niet zwaarder worden had ik bedacht. Ik besef me nu dat die beredenering niet helemaal klopte, maar daardoor is het lijnen wel ontstaan. 60 kilo werd een magische grens waar ik niet meer overheen mocht van mezelf. Ik ben toen ‘onschuldig' begonnen met lijnen en de eetstoornis is er geleidelijk ingeslopen. Uiteindelijk heb ik ruim zes jaar een eetstoornis gehad."

Hoe komt het denk je dat je zo bang was om dik te worden?

"Op de basisschool ben ik gepest, dus ik denk dat dat van grote invloed is geweest. Daardoor ben ik erg onzeker geworden. Ik ben homoseksueel - waar ik momenteel overigens helemaal ok mee ben - maar als kind was dat nog wel lastig. Op de basisschool had ik het zelf nog niet geaccepteerd, laat staan er voor uitgekomen, maar de andere kinderen hadden feilloos door dat ik ‘anders' was. Ik hield niet van voetballen en speelde liever mee met de spelletjes die de meisjes deden. Door de jongens in de klas werd ik afgewezen en buitengesloten, uitgemaakt voor meisje en gepest om het feit dat ik op jongens viel. Ook droeg ik een bril, wat een kind meestal niet populairder maakt. Dit alles bij elkaar zorgde er voor dat ik erg bang was om dik te worden. Ik wilde mensen niet nóg meer aanleidingen geven om me te kunnen pesten, niet op nóg meer vlakken anders zijn dan anderen."

Merkte je omgeving dat je een eetstoornis aan het ontwikkelen was?

"Nee heel lang niet, maar ik deed er ook alles aan om het te verbergen. Zo droeg ik bijvoorbeeld altijd wijde kleren. Als ik afspraken had tijdens eetmomenten, wat natuurlijk al snel het geval was, dan zei ik ze af. Of ik verzon smoesjes zodat ik niet mee hoefde te eten. Aangezien men bij een jongen niet zo snel aan een eetstoornis denkt, zocht niemand hier iets achter. Iets dat me toentertijd vanuit mijn eetstoornis goed uitkwam, maar wat het achteraf natuurlijk alleen maar moeilijker maakte om eruit te komen. Meer aan het eind van mijn eetstoornis wist mijn omgeving er wel van af. Ik zat toen echt op een dieptepunt, waarbij ik nauwelijks meer een sociaal leven had. Dat kwam van twee kanten. Ik trok me erg terug en mijn vrienden ook. Ik ben ook echt vrienden verloren door die periode. Ze wilden me wel helpen, maar wisten niet hoe en vaak werkten hun pogingen alleen maar averechts. Als je zelf nooit een eetstoornis hebt of hebt gehad, zul je het ook nooit helemaal begrijpen volgens mij."

Wat haalde je uit je eetstoornis?

"Een soort kracht, dat ik het eten in de hand had en de honger aankon. Het afvallen gaf me echt een kick. Helaas was die kick van korte duur, maar dat is dan ook waarom het zo verslavend werkte. Het werd een soort spelletje. Verder was ik op een gegeven moment ook helemaal afgevlakt. Ik voelde niets meer, wat ik ergens wel fijn vond. Je trekt je dan minder aan van andere mensen. Je zit in je eigen wereld en niemand kan erbij. Het gaf me een gevoel van veiligheid, want de wereld kan toch hard zijn. Op dit moment zou ik niets meer kunnen bedenken wat er fijn is aan het hebben van een eetstoornis. Nu zie ik het als iets dat mijn jeugd heeft afgenomen."

Hoe ben je er uiteindelijk van afgekomen?

"Op een gegeven moment zat er een meisje bij mij in de klas, dat er voor uitkwam dat ze anorexia had. Ik kreeg een schok van herkenning. Ergens besefte ik toen al wel dat ik daar ook mee kampte, maar durfde het nog niet te erkennen voor mezelf. Voorzichtig ben ik toen contact met haar gaan zoeken. Langzaam is het er uitgekomen en ben ik er met haar over gaan praten. Dat meisje is overigens een van mijn beste vriendinnen geworden. Door haar heb ik me op den duur aangemeld bij Centrum Eetstoornissen Ursula, zij was daar eerder al (uit)behandeld. Bij de Ursula heb ik uiteindelijk een jaar in de Adolescentengroep gezeten, waarbij ik vier uur per week therapie kreeg."

Hoe heb je je behandeling ervaren?

"In eerste instantie was ik tijdens mijn behandelingen nog eens zeven of acht kilo afgevallen. Iedere week steeds een paar honderd gram, waardoor ik uiteindelijk twaalf kilo onder het minimum terecht was gekomen van wat voor mij normaal gewicht zou zijn volgens de BMI criteria. Aan de ene kant vind ik het kwalijk dat dat heeft kunnen gebeuren, aan de andere kant: hoe grijp je in? Het had in ieder geval weinig gescheeld of ik was in de kliniek beland en had mijn opleiding stil moeten leggen. De behandeling is met pieken en dalen gegaan wat betreft motivatie. Ik weet nog heel goed dat ik voor het eerst weer 300 gram was aangekomen. Ik heb keihard gehuild! Nu denk ik: wat een aanstellerij. Maar destijds was ik zo hard bezig geweest om af te vallen, dat het heel heftig was. Vooral omdat iedereen het nog toejuichte ook.

De kanteling vond plaats in het tweede jaar van mijn opleiding. In het derde jaar kon je namelijk stage gaan lopen in het buitenland. Ik zag dat je ook naar Amerika kon, Texas, en dat leek me wel wat! Ik wist dat ik dit niet aan zou hebben gekund met een eetstoornis, dus als ik deze kans wilde grijpen, dan moest ik ervoor gaan vechten. Met Amerika in het vizier heb ik dat sindsdien ook gedaan. Op een gegeven moment kwam die 60 kilo weer in beeld. Met deze 60 kilo, waar het natuurlijk allemaal mee begonnen is, zat ik toen - zeven jaar later - nog niet eens op mijn minimumgewicht. Het bewijs dat gewicht niet alleen maar iets zegt over hoe dik je bent. Het was een moeilijk punt, maar ook dat heb ik weten te passeren. Mijn doel heb ik uiteindelijk bereikt: ik heb 4,5e maand in Texas gewoond en gewerkt en ik vond het fantastisch."

Zijn er nog meer factoren die jou hebben geholpen in je herstelproces?

"Behalve iets waar ik het voor deed, had ik ook een trap onder mijn kont nodig. Natuurlijk is het eng om weer (normaal) te gaan eten, maar als je verder wilt komen moet je er iets voor doen. Dat hoeft niet in één keer een grote stap te zijn, het kan ook in kleine stapjes. Als je het maar doet. Doordat ik beter ging eten, merkte ik verschillende dingen op. Ten eerste, dat je echt geen tien kilo aankomt van een boterham. Ten tweede kreeg ik weer meer energie, waardoor ik niet alleen weer leuke dingen kon gaan doen, maar ook vooral weer wílde gaan doen. Dat werkte stimulerend. Net als het feit dat mijn omgeving weer normaler tegen me ging doen. Men ging me steeds minder als ‘het zieke jongetje' behandelen, wat voorheen het geval was. Logisch, want dat was ik ook, maar het voelde toch niet prettig omdat ik immers meer was dan een ziekte."

Zijn er nog specifieke onderdelen of momenten tijdens je behandeling geweest, die je zijn bijgebleven of belangrijk voor je zijn geweest?

"Ja, vooral bij PMT (Psycho Motorische Therapie) waren er voor mij veel eye-openers, zoals bij de oefening met de touwtjes. Hierbij moet je vier verschillende touwtjes in een cirkel op de grond leggen die de omtrek vormen van bijvoorbeeld je middel. Het eerste touwtje leg je neer zoals je denkt dat je omtrek is, het tweede touwtje zoals je omtrek er voor je gevoel uitziet. Het derde touwtje staat voor hoe je zou willen dat je omtrek was en het vierde touwtje is de werkelijkheid. Het bleek dat mijn ‘wenstouwtje' praktisch het dubbele was van de werkelijkheid. Ik bleek dus niet alleen dunner te zijn dan ik dacht, maar zelfs bijna de helft dunner dan ik had willen zijn.

Het ‘spiegelen' heeft me ook wijzer gemaakt. De eerste keer dat ik mezelf moest bekijken ben ik in huilen uitgebarsten. Ik wist dat ik mezelf niet reëel zag, maar dat het zó vertekend was had ik me nooit gerealiseerd. Ik zag echt een jongen met overgewicht. Ik heb ooit een documentaire gezien waarbij een meisje met anorexia ditzelfde ervoer voor de spiegel. Destijds geloofde ik dat niet, maar ik had misschien niet zo snel een oordeel over haar moeten vellen want ik heb ondertussen hetzelfde ervaren."

Kun je nu zeggen dat je hersteld bent?

"Mijn lichaamsbeeld is weer genormaliseerd; ik zie mezelf weer zoals ik ben. Ik zou momenteel zelfs nog wel iets aan willen komen, maar mijn lichaam stribbelt tegen. Als ik nu een dag of twee iets minder eet, ben ik zo weer een kilo afgevallen. Het goeie is dat ik er nu van baal. Ik merk nu dat ik de energie echt nodig heb, zeker omdat ik een baan heb waarbij ik moet springen en dansen met kinderen. Ten tijde van mijn eetstoornis vond ik dat er bizar veel op een basiseetlijst stond, nu heb ik daar niet eens genoeg aan. Maar ik wil niet overeten om op een bepaald gewicht te blijven of om aan te komen, dat is ook niet fijn. Ik eet gewoon naar behoefte en mezelf wegen doe ik niet meer. Dat is iets dat ik nooit had kunnen bedenken, dat die obsessie nog eens over zou gaan. Vroeger begon ik daar de dag mee. Ik heb zelfs een keer een weegschaal meegenomen op vakantie! Als je kijkt naar mijn gewicht, eten en lichaamsbeeld zou ik dus inderdaad zeggen dat ik hersteld ben. Wat ik nog wel moeilijk vind is me letterlijk en figuurlijk blootgeven. Na de behandeling heb ik twee vriendjes gehad en dat vond ik toch lastig. Met het eerste vriendje heb ik negatieve ervaringen opgedaan; hij is over mijn grenzen gegaan. Wonderbaarlijk genoeg ben ik toen niet teruggevallen. Na een paar maanden kreeg ik een nieuw vriendje. Bij hem gaf ik wel goed mijn grenzen aan, maar dat betekende wel dat hij veel geduld moest hebben en dat kon hij op een gegeven moment niet meer opbrengen. Wat dus eigenlijk ook een negatieve ervaring was. Het kunnen aangaan van (lichamelijke) intimiteit en het genieten ervan, heeft waarschijnlijk nog wel wat tijd nodig. Maar ik blijf nu wel bij mezelf."

Wat is het verschil tussen Sander met eetstoornis en zonder?

"Nu ik beter in mijn vel zit hoor ik van mensen dat ik weer straal en mijn ogen weer zijn gaan twinkelen. Dat vind ik nog steeds mooi om te horen. Ik ben van zwart-wit in een regenboog veranderd. Zowel qua uiterlijk (ik ben nu dol op kleurtjes) als qua innerlijk. Ik ben ook weer opener geworden. Als kind was ik dat al en ben het nu ook weer gelukkig. Verder maak ik tegenwoordig bewustere keuzes. Voorheen heb ik me altijd erg aangepast aan mensen, nu denk ik eerst na wat ik zelf wil. Ik ben mijn grenzen meer gaan accepteren, respecteren en beter gaan bewaken. Ik kan oprecht zeggen dat ik trots op mezelf ben. Hier is heel wat lef, doorzettingsvermogen en eten voor nodig geweest haha! Ik durf mezelf nu veel meer te laten zien en ik kan er nu van genieten als mensen kijken. Daarbij kan ik nu complimenten aannemen en ze ook geloven. Vroeger wilde ik niet dat mensen me zagen, over me gingen oordelen. Nu oordelen ze natuurlijk ook, maar het kan me niets meer schelen. Het is zonde om zoveel tijd te besteden aan de mening van anderen. Tenslotte geniet ik nu heel erg van alles wat ik doe. Door mijn eetstoornis heb ik mijn puberteit eigenlijk overgeslagen, maar deze ben ik nu flink aan het inhalen. Ik ga vaak uit en ben dan alles behalve een muurbloempje. De aandacht van jongens was wel nieuw en raar voor me in het begin, maar ik genoot er wel van. En nog steeds; ik ben zelfs een echte flirt geworden."

Wat helpt je om niet terug te vallen in verstoord eetgedrag?

"Ik doe leuke dingen. En ik praat veel, ook over lastige dingen. Als ik me nu rot voel dan bel ik iemand. Of ik ga schrijven, daar heb ik tijdens mijn behandeling veel aan gehad en nog steeds. Ik had altijd al wel iets met schrijven, vroeger schreef ik veel fantasieverhalen. Tijdens mijn behandeling ging ik meer schrijven over en vanuit mijzelf. Vaak begon ik gewoon de gedachten in mijn hoofd op te schrijven, het was vaak onsamenhangend omdat mijn gedachten sneller gingen dan mijn hand maar dat was niet erg; van me afschrijven hielp omdat ik het dan kon uiten, zolang ik dit niet deed bleef het maar malen in mijn hoofd. Ik schreef er vaak ook de emoties bij, zoals verdriet en schaamte. Tenslotte weet ik nu dat niet eten mij niet gelukkig maakt. En ik houd gewoon ook weer van eten, dus waarom zou ik daar mee stoppen?"

Hoe heb jij het, als man, ervaren om te kampen met anorexia?

"Ik heb lang niet doorgehad dat ik anorexia had. Natuurlijk hoort ontkenning ook wel bij de ziekte, maar het feit dat ik dacht dat deze stoornis iets voor meisjes was, heeft niet bepaald geholpen bij het bewustwordingsproces. En dat is precies wat mij zo boos maakt. Overal in de media wordt er gesproken over meisjes en vrouwen met eetstoornissen, nauwelijks over jongens en mannen. Ik denk dat het voor mannen daardoor nog moeilijker is dan voor vrouwen om deze ziekte te herkennen, erkennen en er voor uit te komen. Niet alleen een jongen of man zélf die een eetstoornis heeft zal zijn eetproblemen naar verwachting minder snel herkennen en erkennen, ook voor de omgeving is het moeilijker signalen op te vangen omdat men het simpelweg niet verwacht. Voor mij kwam er ook dubbel schaamte bij kijken. Ten eerste schaamde ik me überhaupt al dat ik een stoornis had. En daar kwam bij dat ik een ‘meisjesstoornis' had, dus moest er al helemaal iets mis met me zijn dacht ik. Naar mijn idee gaat het er helemaal niet om wat voor geslacht je hebt, het is gewoon iets psychisch. En dat het probleem zich vaker bij meisjes voordoet is goed mogelijk, maar er zijn genoeg mannen die hier ook aan lijden. De fabel dat eetstoornissen alleen vrouwen aangaan, moet wat mij betreft de wereld uit worden geholpen."

Bij de binge eating disorder (eetbuistoornis) is het percentage man/vrouw fiftyfifty voor zover bekend. Denk je dat dat bij de andere eetstoornissen ook het geval is, maar dat mannen minder snel uitkomen voor deze andere vormen van eetproblemen?

"Nee ik denk niet perse dat er evenveel mannen als vrouwen lijden aan anorexia, boulimia en/of een niet anderszins omschreven eetstoornis. Maar wel veel meer dan nu bekend denk ik. Daarbij denk ik dat er nog een grote groep mannen bestaat die dezelfde achterliggende problemen hebben, maar deze uiten in overmatig sporten. Er zijn genoeg mannen in de sportschool te vinden volgens mij die precies het omgekeerde hebben van anorexia [red.: ook wel bigorexia genoemd in de volksmond. Hierbij is het lichaamsbeeld ook vertekend, maar dan de andere kant op. Deze mannen hebben continu het gevoel te smal of te ‘klein' te zijn en voelen zich daar onzeker en minderwaardig over, of voelden zich onzeker en minderwaardig en hebben dit geprojecteerd op hun lichaam. In plaats van afvallen slaan zij door in het opbouwen van spieren, wat vaak gepaard gaat met obsessief eten - ook zij hebben verboden lijsten en planningen - , soms wel meerdere keren per dag sporten en dikwijls het gebruik van anabole steroïden.] Ik denk dat deze groep mannen evenmin snel gezien wordt. Gespierde mannen in sportscholen is namelijk een ‘normaal' en geaccepteerd beeld in onze samenleving. Dus welke kant het ook uitgaat, bij mannen wordt het niet zo snel verwacht en dus ook minder snel gezien."

Denk je dat er een relatie bestaat tussen homoseksualiteit bij mannen en het ontwikkelen van een eetstoornis?

"Ik houd eigenlijk helemaal niet van clichébeelden, maar als er al een relatie zou bestaan dan denk ik dat het vooral gaat over de uitingsvorm waar we het net ook over hadden. Ik denk dat homoseksuele mannen sneller geneigd zijn om te gaan afvallen, of zich dit nu uit in anorexia of boulimie en dat heteroseksuele mannen sneller de sportschool induiken en ‘bigorexia' ontwikkelen. Al ken ik ook genoeg homoseksuele mannen die daar sneller toe geneigd zouden zijn denk ik, dus dat is nooit één op één. Het feit dat ik op mannen val heeft indirect een rol gespeeld met de ontwikkeling van mijn eetstoornis, maar zo ver ik weet niet direct. Met andere woorden: mijn eetstoornis is volgens mij getriggerd door mijn gevoel van onzekerheid naar aanleiding van het pesten, en staat los van mijn seksuele voorkeur."

Wat hoop je met dit interview te bereiken?

"Al zou ik maar één iemand bereiken met mijn verhaal, dan zou mijn doel al zijn bereikt. Of het nu een jongen van vijftien is of een man van vijfenveertig. Ik zou hem graag willen laten zien dat er meer mannen zijn met dit probleem, dat hij niet de enige is. Hopelijk zorgt de herkenning voor verlichting en wellicht ook voor meer acceptatie van zijn eetprobleem. Ik hoop ook dat die jongen(s) zich meer zal gaan beseffen dat ze ‘ie het verdient om een ander, eetstoornisvrij leven te leiden. Ten slotte hoop ik dat mensen die mijn verhaal lezen gestimuleerd en gemotiveerd raken om hulp te zoeken, op wat voor manier dan ook. Bijna iedereen die een eetstoornis heeft is steengoed in het bagatelliseren ervan, dat was ik ook. Ik dacht ook dat anderen meer hulp nodig hadden of verdienden dan ik, dat anderen dunner waren, er erger aan toe waren etc. Maar nu zie ik het anders: je kunt er beter te vroeg bij zijn dan te laat."

 
Manja Cheng | 31 oktober 2011 22:06 | 5 reacties | Reageer!


Reactie van nathalie

Ik vind het heel goed van je dat je hier zo open over bent.
En ik denk dat veel mensen hier wat aan hebben, bijvoorbeeld voor een sector werkstuk !
Dus bedankt !!

Dinsdag 4 december 2012 10:51


Reactie van Dennis

Hoi, ik vind het echt heel goed dat je hier zo open en eerlijk over praat in dit interview. Ikzelf ben een jongen van 16 jaar en ik heb ook een eetstoornis. Anorexia namelijk. Ik heb geen homosexuele gevoelens, en ik denk niet dat dat iets met elkaar te maken heeft

Zaterdag 20 september 2014 23:22


Reactie van mot

bjhgbjkv hn

Dinsdag 17 november 2015 14:33


Reactie van Adisa N

Hoi Sander,

Ik heb net je verhaal gelezen. Erg indrukwekkend! Ik hoop dat het goed met je gaat :-)
Ik zal mijzelf even voorstellen en uitleggen waarom ik je benader. Mijn naam is Adisa. Ik ben 24 jaar oud en ben 4e jaars communicatiestudent aan de Hogeschool Inholland. Momenteel ben ik bezig met afstuderen en doe ik onderzoek voor Stichting JIJ (misschien ken je het wel?). Samen met Stichting JIJ ben ik op zoek naar mannen boven de 18 jaar die een eetprobleem hebben of hebben gehad. Wij willen graag onderzoeken hoe Stichting JIJ mannen met een eetprobleem beter kan bereiken en helpen!
Daarom zou ik graag jouw mening willen horen door je een paar vragen te stellen in een vorm van een interview. Dit kan bijvoorbeeld via face-to-face, Skype, telefoon of e-mail. De vragen gaan allemaal over wat jij vindt (jouw mening) met betrekking tot de eetstoornis. En er is natuurlijk niemand die dit beter kan vertellen, dan jij!
Het interview is volledig anoniem en zal niet online gepubliceerd worden of dergelijke.

Zou je mij willen helpen, en daarmee ook mannen met een eetstoornis in de toekomst?
Ik zou het erg waarderen!! :-)

Mocht je vragen hebben aan mij (kan van alles zijn) aarzel niet! Ik hoor het graag.
En laat mij weten of je open staat voor een interview. Mijn e-mail is: adisanekic@gmail.com

Ik hoop van je te horen,

Groetjes,

Adisa

Donderdag 29 september 2016 18:13


Reactie van yin fischer & lieke bos

hallo Sander, wij doen onze spreekbeurt over anorexia zouden wij u misschien mogen interviewen? Dat zouden wij super tof vinden zou u ons misschien een bericht terug willen sturen? Maak niet uit naar welk mail adres.

Donderdag 30 maart 2017 14:33

Reageer op dit bericht


Je reactie wordt eerst gechecked door een moderator voordat deze geplaatst wordt!

Je naam :
Je E-mail adres : (optioneel, wordt niet getoond)
Website : (optioneel)
Wat wil je kwijt? :
CAPTCHA Image
Ik kan de code niet lezen
Letters hierboven :